NL
Levensverzekering belasting: fiscale behandeling, belastingvoordeel en meerwaardebelasting 2026
Een levensverzekering belasting is voor veel Belgen een vaag begrip, terwijl de fiscale regels een grote invloed hebben op wat je netto ontvangt. Betaal je belasting bij de uitkering? Kun je je premies fiscaal inbrengen? En wat betekent de nieuwe meerwaardebelasting van 2026 concreet voor jouw contract?
In dit artikel zetten we de volledige fiscale behandeling van levensverzekeringen in België op een rij. Van de roerende voorheffing bij een niet-fiscaal contract tot het belastingvoordeel via pensioensparen en langetermijnsparen, en de successierechten per gewest bij overlijden.
- De fiscale regels rond levensverzekeringen zijn in 2026 ingrijpend gewijzigd door de invoering van een meerwaardebelasting van 10% op gerealiseerde winsten bij afkoop of uitbetaling.
- Voor contracten van vóór 2026 geldt de waarde op 31 december 2025 als referentiepunt. Enkel de meerwaarde die je daarna opbouwt, wordt belast.
- Pensioensparen en langetermijnsparen blijven volledig vrijgesteld en bieden samen een belastingvoordeel van tot € 1.050 per persoon per jaar.
- Wie een fiscaal contract afkoopt vóór zijn 60ste betaalt 33% belasting plus gemeentebelasting. De juiste timing maakt dus een groot verschil in wat je netto ontvangt.
Inhoud
Meerwaardebelasting op levensverzekeringen in 2026: wat is er nieuw?
Sinds 1 januari 2026 geldt in België een nieuwe meerwaardebelasting van 10 % op winsten die je realiseert bij de afkoop of uitbetaling van bepaalde levensverzekeringscontracten. De wet werd op 6 april 2026 goedgekeurd door het parlement en werkt retroactief.
De belasting geldt niet voor alle contracten. Pensioensparen, langetermijnsparen en groepsverzekeringen zijn volledig vrijgesteld. Voor andere spaar- en beleggingsverzekeringen hangt de impact af van het type contract en het moment van afsluiten.
De tabel hieronder geeft een overzicht van welke levensverzekeringen wel en niet onder de meerwaardebelasting vallen.
| Type contract | Meerwaardebelasting? | Toelichting |
|---|---|---|
| Tak 21 niet-fiscaal | Ja, na 8 jaar* | Binnen 8 jaar: roerende voorheffing 30% |
| Tak 23 niet-fiscaal | Ja | 10% op gerealiseerde meerwaarde |
| Pensioensparen | Nee | Vrijgesteld |
| Langetermijnsparen | Nee | Vrijgesteld |
| Groepsverzekering / 2e pijler | Nee | Vrijgesteld |
| Tak 26 | Nee | Vrijgesteld |
* Bij een tak 21-contract dat binnen 8 jaar wordt afgekocht, is de roerende voorheffing van 30 % van toepassing en niet de meerwaardebelasting.
Welke levensverzekeringen zijn vrijgesteld van de meerwaardebelasting?
De volgende contracten zijn volledig vrijgesteld van de meerwaardebelasting:
- Pensioensparen (derde pijler)
- Langetermijnsparen (derde pijler)
- Groepsverzekeringen en individuele pensioentoezeggingen (tweede pijler)
- VAPZ en IPT (tweede pijler voor zelfstandigen)
- Tak 26 kapitalisatieverrichtingen
Heb je nooit een fiscaal voordeel genoten op de premies van je contract? Dan ben je evenmin meerwaardebelasting verschuldigd, voor zover de roerende voorheffing al van toepassing was.
Hoe wordt de meerwaardebelasting berekend bij afkoop?
De berekening verschilt naargelang het moment waarop je je contract afsloot.
- Contracten afgesloten vóór 1 januari 2026: op 31 december 2025 vond een zogenaamd fotomoment plaats. Dat is de referentiewaarde van je contract op die datum. Enkel de meerwaarde die je daarna opbouwt, wordt belast.
- Contracten afgesloten vanaf 1 januari 2026: de belastbare meerwaarde is het positieve verschil tussen het uitgekeerde bedrag en de totale gestorte premies.
Er geldt een jaarlijkse vrijstelling van 10 000 € per persoon. Niet-gebruikte vrijstelling kun je beperkt overdragen naar het volgende jaar, tot een maximum van 15 000 €.
Concreet rekenvoorbeeld: je kocht in 2022 een tak 23-beleggingsverzekering voor 20 000 €. Op 31 december 2025 was die 23 000 € waard (het fotomoment). In 2028 koop je af aan 28 000 €. De belastbare meerwaarde bedraagt dan 28 000 € min 23 000 € = 5 000 €. Je betaalt 10 % meerwaardebelasting op 5 000 € = 500 €.
De afkoopwaarde van je levensverzekering ligt doorgaans lager dan het opgebouwde kapitaal, omdat je verzekeraar ook kosten en een afkoopvergoeding inhoudt naast de fiscale heffingen.
Hoeveel belasting betaal je bij de uitkering van een levensverzekering?
Hoeveel belasting je betaalt, hangt af van het type contract, de looptijd en of je ooit een fiscaal voordeel hebt genoten op je premies. Bekijk hieronder de meest voorkomende situaties voor de uitbetaling van je levensverzekering.
| Contracttype | Belasting | Wanneer |
|---|---|---|
| Tak 21 niet-fiscaal | 30% roerende voorheffing | Afkoop binnen 8 jaar |
| Tak 21 niet-fiscaal | Geen | Na 8 jaar |
| Tak 23 niet-fiscaal | 10% meerwaardebelasting | Bij afkoop (boven vrijstelling) |
| Pensioensparen | 8% | Anticipatieve heffing op 60ste |
| Langetermijnsparen | 10% | Eindbelasting op 60ste |
| Fiscaal contract vóór 60ste afgekocht | 33% + gemeentebelasting | Afkoop vóór je 60ste verjaardag |
Belasting op levensverzekering bij leven
Bij een niet-fiscale levensverzekering betaal je 30 % roerende voorheffing op een fictief jaarlijks rendement van 4,75 % op de gestorte premies. Dat geldt enkel als je het contract afkoopt binnen de eerste 8 jaar. Wacht je langer, dan vervalt deze heffing doorgaans volledig.
Op elke gestorte premie rekent je verzekeraar ook een premietaks van 2 % aan, ongeacht het type contract. Voor een schuldsaldoverzekering gekoppeld aan een hypotheeklening geldt een verlaagd tarief van 1,1 %.
Hoe de roerende voorheffing concreet verschilt tussen een tak 21-levensverzekering met gewaarborgd rendement en een tak 23-beleggingsverzekering zonder kapitaalgarantie, hangt af van de specifieke contractvoorwaarden. Anders dan een overlijdensverzekering, die uitsluitend uitkeert bij overlijden en geen afkoopwaarde opbouwt, bouwt een gemengde levensverzekering wel een reserve op die bij afkoop belastbaar kan zijn.
De AXA levensverzekering bestaat zowel in een tak 21- als tak 23-formule, elk met een andere fiscale behandeling bij uitkering.
Levensverzekering afkopen: wat betaal je aan belasting?
Wie een fiscaal contract afkoopt vóór zijn 60ste verjaardag, betaalt 33 % belasting plus gemeentebelasting op het opgebouwde kapitaal. Dat is een zware fiscale kost die je best vermijdt.
Koop je een niet-fiscaal tak 21-contract af binnen 8 jaar, dan geldt de roerende voorheffing van 30 %. Na 8 jaar vervalt die. Bij een tak 23-contract is de meerwaardebelasting van 10 % van toepassing op de gerealiseerde winst, ongeacht de looptijd.
Bij een afkoop houdt je verzekeraar ook een afkoopvergoeding in van doorgaans 0 tot 5 %, naast de fiscale heffingen.
Is een levensverzekering fiscaal aftrekbaar?
Ja, maar enkel als je contract valt onder het stelsel van het pensioensparen of het langetermijnsparen. Een gewone spaar- of beleggingsverzekering zonder fiscale erkenning levert geen belastingvoordeel op.
| Stelsel | Max. premie 2026 | Voordeel % | Max. voordeel |
|---|---|---|---|
| Pensioensparen (standaard) | 1 050 € | 30% | 315 € |
| Pensioensparen (hoog regime) | 1 350 € | 25% | 337,50 € |
| Langetermijnsparen | 2 450 € | 30% | 735 € |
Het belastingvoordeel geldt ongeacht of je kiest voor een tak 21- of een tak 23-contract. De fiscale behandeling van het stelsel bepaalt het voordeel, niet het onderliggende product.
Fiscaal voordeel via pensioensparen
Je kunt kiezen tussen twee regimes bij pensioensparen:
- Stort je maximaal 1 050 € per jaar, dan geniet je een belastingvermindering van 30 %. Dat levert je maximaal 315 € terug.
- Stort je tussen 1 050 € en 1 350 €, dan bedraagt het voordeel 25 %. Maximaal voordeel: 337,50 €.
Let op: de tussenzijde is fiscaal ongunstig. Wie meer dan 1 050 € wil storten, doet er goed aan minimaal 1 188 € te storten. Pas dan is het voordeel bij het hogere regime even groot als bij de maximale storting in het standaardregime.
Het heeft geen zin om meer dan 1 350 € te storten. Op bedragen daarboven geniet je geen extra fiscaal voordeel.
Fiscaal voordeel via langetermijnsparen
Via langetermijnsparen geniet je een belastingvermindering van 30 % op premies tot 2 450 € per jaar in 2026. Dat maximum is bevroren tot en met 2029 en wordt in die periode niet geïndexeerd.
Het maximale fiscale voordeel bedraagt daarmee 735 € per persoon per jaar. Twee partners kunnen elk afzonderlijk langetermijnsparen, waardoor het gezamenlijke voordeel kan oplopen tot 1 470 € per jaar.
Belangrijk: het langetermijnsparen deelt een fiscale korf met de kapitaalaflossingen van bepaalde hypothecaire leningen. Heb je een woonkrediet afgesloten vóór 2016 in Vlaanderen of vóór 2025 in Wallonië, dan kan die korf al gevuld zijn. Raadpleeg een verzekeringsadviseur om na te gaan hoeveel ruimte je nog hebt.
Sluit een levensverzekering af met de juiste fiscale bescherming
Ontdek welk contract het beste past bij jouw situatie en spaardoelen.
Vergelijk gratis offertesSluit een levensverzekering af met de juiste fiscale bescherming
Ontdek welk contract het beste past bij jouw situatie en spaardoelen.
Vergelijk gratis offertesPensioensparen na 65 jaar: hoe zit het met de belasting?
Op je 60ste verjaardag heft de fiscus een anticipatieve heffing van 8 % op het opgebouwde kapitaal van je pensioenspaarverzekering. Dat is een definitieve eindbelasting. Nadien betaal je niets meer op dit contract.
Na die anticipatieve heffing op je 60ste kun je gewoon blijven storten. De premies die je daarna betaalt, zijn nog steeds fiscaal aftrekbaar aan 30 % (standaard regime) of 25 % (hoog regime). Het kapitaal dat je daarna opbouwt, is bij uitkering volledig belastingvrij.
Ben je gestart met pensioensparen na je 55ste verjaardag? Dan wordt de anticipatieve heffing niet op je 60ste ingehouden, maar 10 jaar na de eerste storting. Hetzelfde mechanisme geldt: daarna zijn verdere stortingen fiscaal aftrekbaar en de latere uitkering belastingvrij.
Na je 65ste verjaardag kun je blijven storten in een bestaand contract dat je vóór je 65ste hebt afgesloten. Het contract moet wel minimaal 10 jaar lopen om de fiscale voordelen te behouden.
Belasting op levensverzekering bij overlijden
Wanneer een verzekerde overlijdt vóór de einddatum van het contract, wordt de uitkering aan de begunstigden doorgaans niet belast via de personenbelasting. De meerwaardebelasting is evenmin van toepassing bij overlijden. Of er successierechten verschuldigd zijn en hoe die per gewest berekend worden, hangt af van de begunstigingsclausule en de relatie tussen begunstigde en overledene.
Levensverzekering belastingaangifte: hoe doe je dat correct?
Als je een fiscaal contract hebt, pensioensparen of langetermijnsparen, ontvang je elk jaar een fiscaal attest van je verzekeraar. Op dat attest staat het exacte bedrag dat je mag aangeven en de bijbehorende code voor de personenbelasting.
Je geeft het bedrag aan in je jaarlijkse belastingaangifte. De fiscus past vervolgens automatisch de belastingvermindering toe. Je hoeft zelf niets te berekenen, zolang je het juiste bedrag op de juiste code invult.
| Code | Stelsel | Van toepassing op |
|---|---|---|
| 1353 / 3353 | Pensioensparen | Man of oudste partner (1353) / vrouw of jongste partner (3353) |
| 1370 / 3370 | Langetermijnsparen | Man of oudste partner (1370) / vrouw of jongste partner (3370) |
Code 1353 en 3353 personenbelasting: pensioensparen
Gebruik code 1353 als je de man bent of de oudste partner in een koppel van hetzelfde geslacht. Ben je de vrouw of de jongste partner, dan vul je code 3353 in.
Op je fiscaal attest staat het bedrag dat je tijdens het inkomstenjaar stortte in je pensioenspaarverzekering. Dat bedrag neem je letterlijk over in je aangifte. Heb je meer gestort dan het fiscale maximum? Dan geeft je verzekeraar het maximale bedrag aan op het attest, niet het werkelijk gestorte bedrag.
Stort je in hetzelfde jaar bij twee verschillende verzekeraars? Dan riskeer je een dubbele aangifte boven het wettelijke maximum. De fiscus trekt het overschot terug in en rekent een belasting aan van 33 %.
Code 1370 en 3370 personenbelasting: langetermijnsparen
Gebruik code 1370 als je de man bent of de oudste partner. De vrouw of jongste partner gebruikt code 3370.
Langetermijnsparen en pensioensparen vallen onder aparte codes en worden fiscaal los van elkaar behandeld. Je kunt beide in hetzelfde jaar aangeven en zo het maximale voordeel uit beide stelsels halen.
De beschikbare ruimte voor langetermijnsparen kan kleiner zijn als je een hypothecaire lening hebt die nog in de fiscale korf zit. Je verzekeraar berekent het maximale bedrag dat je fiscaal mag aangeven op basis van je netto belastbaar beroepsinkomen van het vorige jaar.
Levensverzekering afsluiten? Vergelijk erkende verzekeraars
De fiscale regels rond levensverzekeringen zijn complex en sterk afhankelijk van jouw persoonlijke situatie: het type contract, de looptijd, de gekozen begunstigden en het gewest waar je woont.
Vul het formulier bovenaan de pagina in en ontvang gratis voorstellen van erkende verzekeraars. Zo vergelijk je snel de levensverzekering die fiscaal het best bij jouw situatie past.
