NL
Tak 23-levensverzekering: werking, kosten en meerwaardebelasting
Een tak 23-levensverzekering combineert een levensverzekering met een belegging in fondsen. Het rendement hangt volledig af van de fondsen die je kiest. Winst én verlies zijn mogelijk. Voor wie bereid is risico te nemen in ruil voor een hoger potentieel rendement op lange termijn, biedt een tak 23 een alternatief voor klassiek sparen of een tak 21. Houd er rekening mee dat vanaf 1 januari 2026 een meerwaardebelasting van 10% geldt op de winst bij afkoop van niet-fiscale tak 23-contracten.
- Een tak 23-levensverzekering combineert een levensverzekering met een belegging in fondsen. Het rendement hangt volledig af van de fondsen die je kiest.
- De kosten verschillen sterk per aanbieder. Vergelijk altijd instapkosten, beheerskosten en uitstapkosten samen, want op een storting van € 10.000 kan dat snel € 500 schelen.
- Sinds 2026 geldt een meerwaardebelasting van 10% op de winst bij afkoop. Voor bestaande contracten telt enkel de meerwaarde opgebouwd na 31 december 2025.
- Tak 23 via pensioensparen of langetermijnsparen blijft vrijgesteld van die belasting. Bij overlijden is evenmin meerwaardebelasting verschuldigd.
Inhoud
Wat is een tak 23-levensverzekering?
Een tak 23-levensverzekering is een verzekeringsproduct waarbij je premies worden belegd in één of meerdere beleggingsfondsen. Er is geen gegarandeerd rendement en geen kapitaalbescherming: de waarde van je contract stijgt of daalt mee met de fondsen waarin je belegt. Het financiële risico ligt volledig bij jou als verzekeringnemer.
Alleen erkende verzekeraars en makelaars die geregistreerd zijn bij de FSMA, mogen tak 23-producten aanbieden in België. Je kiest zelf wie het opgebouwde kapitaal ontvangt bij overlijden. Dat kan je partner, een kind of een andere persoon zijn.
Hoe werkt een tak 23 beleggingsverzekering?
Na elke storting houdt de verzekeraar de premietaks van 2% en de contractuele kosten in. Het resterende bedrag wordt belegd in een intern fonds van de verzekeraar. Dat fonds investeert in aandelen, obligaties, vastgoed of een combinatie, afhankelijk van de beleggingsstrategie die je kiest of laat kiezen. De waarde van je contract evolueert dagelijks mee met de markt.
Stortingen zijn flexibel: eenmalig, maandelijks of op onregelmatige momenten. Sommige contracten leggen een minimumbedrag op of beperken het aantal stortingen. Lees je contract daarom goed na.
Wat is een open tak 23-beleggingsverzekering?
Een open contract heeft geen vaste einddatum. Het loopt door totdat je overlijdt of zelf beslist te stoppen. De fondswaarde fluctueert continu op basis van de marktevolutie. Wat er precies bij uitbetaling van je levensverzekering vrijkomt, hangt af van de opgebouwde fondswaarde op het moment van afkoop of overlijden.
Wat is een gesloten tak 23-beleggingsverzekering?
Een gesloten contract heeft een vaste einddatum die bij aanvang vastligt. Instappen kan alleen tijdens een beperkte inschrijvingsperiode. Na de startdatum is er geen toetreding meer mogelijk. Sommige gesloten contracten bieden een gedeeltelijke of volledige kapitaalbescherming op de einddatum, maar dat staat expliciet in het contract en is geen standaardoptie.
Wat kost een tak 23-levensverzekering?
Een tak 23-contract brengt vier kostensoorten met zich mee. Hoeveel je exact betaalt, verschilt per aanbieder en per contract.
| Kostentype | Omschrijving | Typische range |
|---|---|---|
| Premietaks | Wettelijke belasting op elke storting | 2% (0% bij pensioensparen of LTS) |
| Instapkosten | Percentage afgehouden vóór belegging | 0%–5% per storting |
| Beheerskosten | Jaarlijks % op opgebouwd kapitaal | 0%–2% per jaar |
| Uitstapkosten | Bij vervroegde afkoop, degressief | 0%–5% (daalt over de contractlooptijd) |
De instapkosten variëren het sterkst tussen aanbieders. Op een storting van € 10.000 kan dat snel € 500 schelen. Wie overweegt een contract vroeger te beëindigen, berekent best eerst de afkoopwaarde van zijn levensverzekering, want uitstapkosten zijn in de meeste contracten degressief en dalen naarmate het contract langer loopt.
Welke verzekeraars bieden een tak 23-levensverzekering aan?
Tak 23 wordt in België aangeboden door een brede waaier aan verzekeraars. De aanpak, het fondsenaanbod en de minimumstortingen verschillen sterk per speler.
| Aanbieder | Product | Minimumstorting | Bijzonderheid |
|---|---|---|---|
| KBC | KBC-Life Solutions | € 25/maand of € 1.000 eenmalig | Breed fondsengamma, ook gesloten fondsen |
| AXA | AXA Index4P | € 50/maand of € 2.500 eenmalig | Cashback premietaks 2026, geen uitstapkosten bij fondswissel |
| AG Insurance | AG Fund+ | Via erkende makelaar | Premietaks spreidbaar over 4 jaar, MultiManagement strategie |
KBC
KBC biedt tak 23 aan via zijn KBC-Life Solutions-platform, met een ruim gamma aan open fondsen zonder einddatum. Starten kan al vanaf € 25 per maand of met een eenmalige storting van minimum € 1.000. Het volledige fondsenaanbod is raadpleegbaar via de KBC-fondsenzoeker met zoekterm ‘KBC-Life’. KBC biedt ook gesloten fondsen met einddatum aan als de marktomstandigheden dat toelaten.
AXA
De AXA levensverzekering tak 23 heet AXA Index4P en werkt via indexfondsen die de prestaties van marktindexen volgen. Vrije stortingen starten bij € 2.500, regelmatige stortingen vanaf € 50 per maand. Bij overdracht tussen tak 23-fondsen onderling betaal je geen uitstapkosten. AXA geeft ook een cashback op de premietaks van 2% voor stortingen ontvangen in 2026. Raadpleeg hun website voor de actuele voorwaarden.
AG Insurance
AG Insurance biedt tak 23 aan via AG Fund+, een individuele beleggingsverzekering van onbepaalde duur zonder gegarandeerd kapitaal of rendement. Het fondsenaanbod werkt via een MultiManagement-strategie waarbij het beheer wordt toevertrouwd aan externe specialisten. De premietaks van 2% op de eerste storting kan gespreid worden over vier jaar. AG Fund+ is beschikbaar via erkende makelaars.
Duurzame tak 23-levensverzekering: beleggen met een ESG-profiel
Wie zijn beleggingen wil afstemmen op ecologische en sociale criteria, kan kiezen voor een duurzame tak 23-levensverzekering met fondsen die een ESG-profiel hanteren. Zowel KBC, AXA als AG Insurance bieden fondsen aan die beleggen volgens ESG-criteria, namelijk milieu, maatschappij en goed bestuur. AG Insurance lanceerde in april 2026 twee nieuwe duurzame tak 23-fondsen. De precieze samenstelling en het ESG-label per fonds vind je in de fondsenzoeker van de betreffende verzekeraar.
Welke tak 23 past bij jou?
Vergelijk aanbieders en ontvang vrijblijvend offertes afgestemd op jouw beleggingshorizon en fiscale situatie.
Ontvang gratis offertesWelke tak 23 past bij jou?
Vergelijk aanbieders en ontvang vrijblijvend offertes afgestemd op jouw beleggingshorizon en fiscale situatie.
Ontvang gratis offertesFiscaliteit van een tak 23-levensverzekering
Bij een tak 23-levensverzekering spelen drie belastingen: de premietaks, de meerwaardebelasting en, in fiscale contracten, de anticipatieve heffing. De belasting bij een levensverzekering hangt sterk af van het type contract en of je al dan niet een fiscaal voordeel hebt genoten op je stortingen.
Premietaks van 2%
Op elke storting in een tak 23-contract houdt de verzekeraar een premietaks van 2% in. Deze taks is wettelijk vastgelegd en geldt bij alle aanbieders. Er zijn twee uitzonderingen: contracten in het kader van pensioensparen of langetermijnsparen zijn vrijgesteld van de premietaks.
Meerwaardebelasting van 10% (van kracht sinds 1 januari 2026)
Vanaf 1 januari 2026 geldt een meerwaardebelasting van 10% op de winst die je realiseert bij afkoop of uitkering bij leven van een niet-fiscaal tak 23-contract.
Voor bestaande contracten heeft de fiscus de waarde op 31 december 2025 bevroren als referentiepunt. Alleen de winst die je daarna opbouwt, is belastbaar. De eerste € 10.000 meerwaarde per persoon per jaar is vrijgesteld.
Drie belangrijke uitzonderingen:
- Fondswissel binnen hetzelfde contract: geen meerwaardebelasting verschuldigd. Je betaalt pas bij effectieve afkoop.
- Uitkering bij overlijden: geen meerwaardebelasting. De begunstigde ontvangt de volledige fondswaarde zonder deze belasting.
- Tak 23 via pensioensparen of langetermijnsparen: volledig vrijgesteld van de meerwaardebelasting.
Tot en met 31 augustus 2026 geldt een overgangsregeling waarbij de opt-out de standaard is. Je verzekeraar houdt de belasting niet automatisch in en je doet zelf aangifte via je belastingaangifte, waarvoor je een fiscaal attest ontvangt.
Is een tak 23-verzekering fiscaal aftrekbaar?
Bij een tak 23 als vrije belegging (vierde pijler) is er geen belastingvoordeel. Je betaalt 2% premietaks op elke storting en geniet geen belastingvermindering.
Wél een belastingvoordeel is mogelijk als je een tak 23 inzet via pensioensparen of langetermijnsparen. Via pensioensparen geniet je een belastingvermindering van 30% op stortingen tot € 1.050 per jaar, of 25% op stortingen tot € 1.350 (inkomstenjaar 2026). Via langetermijnsparen loopt het fiscale voordeel op tot 30% op premies tot € 2.450 per jaar.
Tak 23 en pensioensparen
Een tak 23 kan worden gebruikt als pensioenspaarverzekering in de derde pensioenpijler. In dat geval gelden andere fiscale regels: je betaalt geen premietaks, je geniet een jaarlijkse belastingvermindering en de meerwaardebelasting is niet van toepassing. Bij pensioensparen betaal je op je 60e verjaardag een eenmalige anticipatieve heffing van 8% op het opgebouwde kapitaal. Daarna mag je belastingvrij verder sparen tot je 64e.
Tak 23 vervroegd afkopen
Je kunt een tak 23-contract op elk moment gedeeltelijk of volledig afkopen, maar dat brengt kosten en belastingen mee. De uitstapkosten zijn doorgaans degressief en dalen naarmate het contract langer loopt. Bij sommige aanbieders zijn ze na drie jaar volledig verdwenen. Bovenop de eventuele uitstapkosten betaal je bij afkoop de meerwaardebelasting van 10% op de winst gerealiseerd na 31 december 2025, voor zover die winst de jaarlijkse vrijstelling van € 10.000 overschrijdt.
Voordelen en nadelen van een tak 23 beleggingsverzekering
Een tak 23 biedt meer rendementspotentieel dan klassiek sparen, maar zonder enige garantie. Wie de afweging maakt, weegt de kansen op hogere opbrengsten af tegen het risico op verlies en de kosten.
Voordelen
- Hoger rendementspotentieel dan een spaarrekening of tak 21 op lange termijn
- Zelf fondsen kiezen op basis van je risicoprofiel, of laten beheren door de verzekeraar
- Soepel storten: eenmalig, maandelijks of met onderbrekingen, afhankelijk van het contract
- Begunstigde vrij te kiezen, kapitaal is snel beschikbaar na overlijden
- Geen roerende voorheffing op de winst, tenzij bij gestructureerde fondsen met rendementsgarantie
- Fondswissel binnen hetzelfde contract zonder meerwaardebelasting
- Sommige aanbieders bieden fondsen aan met een duurzaam ESG-profiel voor wie zijn belegging wil afstemmen op ecologische en sociale criteria
Nadelen
- Geen gegarandeerd rendement, verlies van kapitaal is mogelijk
- Geen bescherming via het Garantiefonds bij faillissement van de verzekeraar
- 2% premietaks op elke storting, niet aftrekbaar bij vrije belegging
- Instap-, beheer- en uitstapkosten variëren sterk per aanbieder
- Meerwaardebelasting van 10% op winst bij afkoop van niet-fiscale contracten, van kracht sinds 1 januari 2026
Wat is het verschil tussen tak 21 en tak 23?
Tak 21 biedt een gewaarborgde rente en kapitaalgarantie via het Garantiefonds. Tak 23 belegt je premies in fondsen zonder rentegarantie, maar met een hoger rendementspotentieel op lange termijn.
| Kenmerk | Tak 21 | Tak 23 |
|---|---|---|
| Rendement | Gewaarborgd (basisrente) | Variabel (fondsafhankelijk) |
| Kapitaalgarantie | Ja (Garantiefonds tot € 100.000) | Nee |
| Risico | Laag (risicoklasse 1/7) | Variabel (afhankelijk van fonds) |
| Premietaks | 2% (0% bij pensioensparen) | 2% (0% bij pensioensparen) |
| Roerende voorheffing | 30% bij afkoop binnen 8 jaar | Geen (tenzij gestructureerde fondsen) |
| Meerwaardebelasting | 10% bij afkoop na 8 jaar (niet-fiscaal) | 10% bij afkoop (niet-fiscaal, vanaf 2026) |
| Fiscaal voordeel | Via pensioensparen of langetermijnsparen | Via pensioensparen of langetermijnsparen |
De keuze hangt af van je risicoprofiel en je beleggingshorizon. Wie zekerheid vooropstelt en geen marktrisico wil nemen, kijkt naar een tak 21-levensverzekering.
Tak 23 en overlijden: wat gebeurt er met je kapitaal?
Bij overlijden wordt de opgebouwde fondswaarde uitgekeerd aan de begunstigde die je in het contract hebt aangeduid. Dat kapitaal is snel beschikbaar, een voordeel van de levensverzekeringsstructuur ten opzichte van een gewone erfenis via de nalatenschap. Bovendien is er geen meerwaardebelasting verschuldigd bij uitkering na overlijden.
Aan een tak 23-contract kun je een overlijdensdekking koppelen als optionele extra waarborg. Die voegt een forfaitair bedrag toe bovenop de fondswaarde bij overlijden, maar heeft een kostprijs die afhangt van je leeftijd en het verzekerd kapitaal. Een tak 23 met overlijdensdekking is niet hetzelfde als een overlijdensverzekering, waarbij een vooraf bepaald kapitaal wordt uitgekeerd ongeacht de fondswaarde.
Wie een woonlening aflost, heeft voor die specifieke dekking doorgaans een schuldsaldoverzekering nodig, een aparte verzekeringsformule die los staat van een tak 23-beleggingsverzekering.
Op het uitgekeerde bedrag kunnen na overlijden erfbelasting verschuldigd zijn, afhankelijk van het gewest en de verwantschap met de begunstigde. Daarvoor richt je je het beste tot een notaris.
Erkende verzekeringsspecialist nodig? Ontvang vrijblijvend offertes
Een tak 23-levensverzekering afsluiten vraagt advies op maat van je risicoprofiel, je beleggingshorizon en je fiscale situatie. Vul het formulier onderaan de pagina in en ontvang gratis en vrijblijvend voorstellen van erkende verzekeringsspecialisten actief in jouw regio.
