NL
Rugpijn en bekkenklachten komen vaak voor bij zwangere vrouwen die fysiek werk verrichten. Veel ziekenfondsen voorzien een vergoeding voor de osteopaat als aanvullend voordeel.
Werkverwijdering zwangerschap: uitkering, procedure en aanvraag per ziekenfonds
Werkverwijdering tijdens de zwangerschap beschermt jou en je ongeboren kind als je werkomgeving risico’s inhoudt. Als je werkgever geen aangepast werk kan bieden, word je tijdelijk van het werk verwijderd. Je ziekenfonds compenseert het loonverlies met een uitkering. De aanvraagprocedure verschilt per mutualiteit, terwijl het uitkeringsbedrag wettelijk gelijk is.
Vergelijk ziekenfondsen en ontvang vrijblijvend advies via het formulier op deze pagina.
- Werkverwijdering beschermt je als je werkomgeving risico’s inhoudt tijdens de zwangerschap. De arbeidsarts beoordeelt of aanpassing, functieverandering of een volledige verwijdering nodig is.
- De uitkering bedraagt 78,237 procent van je begrensde brutodagloon bij volledige werkverwijdering en 60 procent bij gedeeltelijke verwijdering of borstvoeding na de bevalling, met een inhouding van 11,11 procent bedrijfsvoorheffing.
- Voor de aanvraag heb je drie documenten nodig: het getuigschrift werkverwijdering van je werkgever, het formulier van de arbeidsarts en een medisch attest met de vermoedelijke bevallingsdatum.
- Het uitkeringsbedrag is wettelijk gelijk bij elke mutualiteit, maar de aanvraagprocedure en begeleiding verschillen. Vergelijk welk ziekenfonds het beste past bij jouw situatie.
Inhoud
Wat is werkverwijdering bij zwangerschap?
Werkverwijdering is een tijdelijke maatregel die je beschermt als je werk risico’s inhoudt voor jou of je ongeboren kind. Je werkgever moet eerst proberen om je werkomstandigheden aan te passen of je een andere functie te geven. Lukt dat niet, dan volgt een gedeeltelijke of volledige verwijdering van het werk. De preventieadviseur-arbeidsarts beoordeelt je situatie na een medisch onderzoek en bepaalt de duur.
Er zijn twee vormen. Bij volledige werkverwijdering stop je tijdelijk helemaal met werken. Bij gedeeltelijke werkverwijdering voer je alleen nog taken uit die geen risico vormen, of je stopt bij één van je twee werkgevers.
Profylactisch verlof en moederschapsbescherming
De termen profylactisch verlof, moederschapsbescherming en werkverwijdering verwijzen naar dezelfde regeling. In de praktijk worden ze door elkaar gebruikt. Profylactisch verlof betekent letterlijk preventief verlof ter voorkoming van gezondheidsrisico’s.
De regeling verschilt fundamenteel van de moederschapsrust. Moederschapsrust is het wettelijke bevallingsverlof van vijftien weken dat elke zwangere werkneemster heeft. Werkverwijdering kan daaraan voorafgaan of erna doorlopen. De vergoeding tijdens de moederschapsrust is gebaseerd op andere percentages en valt onder een aparte regeling.
Wanneer heb je recht op werkverwijdering?
Je hebt recht op werkverwijdering als je een arbeidsovereenkomst hebt en je werk risico’s inhoudt voor jou of je kind. Daarnaast moet je werkgever geen aangepast werk kunnen aanbieden. De arbeidsarts beoordeelt de situatie na een verplicht medisch onderzoek. De regeling geldt voor elke zwangere werkneemster, ook na een vruchtbaarheidsbehandeling waarvoor de terugbetaling van ivf-behandelingen via een apart traject bij het ziekenfonds verloopt.
Risicofactoren die tot werkverwijdering leiden zijn onder meer:
- Blootstelling aan chemische stoffen of biologische agentia
- Het dragen van zware lasten
- Mechanische trillingen of extreme temperaturen
- Langdurig staan of ongunstige werkhoudingen
- Nachtarbeid of ioniserende straling
Je werkgever is verplicht om bij het begin van je zwangerschap een afspraak te maken bij de preventieadviseur-arbeidsarts. Je gynaecoloog levert het medisch attest met de vermoedelijke bevallingsdatum. De terugbetaling voor de gynaecoloog verloopt via de verplichte ziekteverzekering.
Na het onderzoek vult de arbeidsarts het formulier voor de gezondheidsbeoordeling in. Op basis van dat advies beslist je werkgever welke maatregelen nodig zijn: aanpassing van de werkpost, verandering van functie, of een tijdelijke verwijdering. De codex over het welzijn op het werk vormt het wettelijke kader voor deze beoordeling.
Wist je dat:
Hoeveel bedraagt de uitkering bij werkverwijdering?
Bij volledige werkverwijdering tijdens de zwangerschap ontvang je 78,237% van je begrensde brutodagloon, volgens het RIZIV. Bij gedeeltelijke werkverwijdering bedraagt de uitkering 60% van het verschil tussen je vroegere en huidige loon. Op elk bedrag houdt je ziekenfonds 11,11% bedrijfsvoorheffing in. Het remgeld dat je betaalt bij medische raadplegingen staat los van deze uitkering, al bieden sommige mutualiteiten een ruimere terugbetaling van het remgeld aan.
| Type werkverwijdering | Percentage | Basis | Duur |
|---|---|---|---|
| Volledig (zwangerschap) | 78,237% | Begrensd brutodagloon | Tot 1 week voor vermoedelijke bevallingsdatum |
| Volledig (na bevalling, borstvoeding) | 60% | Begrensd brutodagloon | Max 5 maanden na bevalling |
| Gedeeltelijk | 60% | Verschil vroeger loon en huidig loon | Zolang het risico bestaat |
De uitkering gaat in vanaf de eerste dag van de werkverwijdering. Je ziekenfonds betaalt tweemaal per maand uit.
Financiële gevolgen bij volledige werkverwijdering
Het nettobedrag dat je ontvangt ligt lager dan het brutopercentage door de inhouding van de bedrijfsvoorheffing van 11,11%. Het volgende rekenvoorbeeld toont het nettobedrag bij een brutomaandloon van € 2.500, op basis van de RIZIV-berekening.
- Brutomaandloon: € 2.500
- Brutodagloon van de uitoefening: € 2.500 / 26 = € 96,15
- Bruto-uitkering per dag: 78,237% × € 96,15 = € 75,22
- Na bedrijfsvoorheffing (11,11%): € 75,22 × 88,89% = € 66,87 netto per dag
De loonplafonds voor werkverwijdering zijn in 2026 aangepast aan de gezondheidsindex (+2%). Bij een loon boven het RIZIV-grensbedrag wordt de uitkering berekend op dat maximumbedrag, niet op je werkelijke loon.
De financiële onzekerheid bij werkverwijdering kan extra stress veroorzaken. Steeds meer ziekenfondsen voorzien een terugbetaling van de psycholoog voor mentale begeleiding tijdens en na de zwangerschap.
Uitkering bij gedeeltelijke verwijdering van het werk
Bij gedeeltelijke werkverwijdering zijn er twee scenario’s.
- Aangepast werk bij dezelfde werkgever: je voert alleen nog taken uit zonder risico, maar verdient minder. De uitkering bedraagt 60% van het verschil tussen je vroegere begrensde brutodagloon en je huidige loon uit het aangepaste werk.
- Twee werkgevers, één job stopgezet: je stopt bij de werkgever waar het werk risico’s inhoudt en werkt door bij de andere. De uitkering bedraagt 60% van het brutodagloon uit de stopgezette activiteit, begrensd tot de loongrens. Dit geldt ook als je meerdere loontrekkende banen combineert.
In beide gevallen is elke maand een inkomensverklaring van je werkgever vereist. Start je tijdens de werkverwijdering een nieuwe loontrekkende activiteit zoals een flexi-job, dan heeft dat een groot negatief effect op je uitkering.
Vergoeding na de bevalling en bij borstvoeding
Na de bevalling helpt bekkenbodemrevalidatie bij het herstel, waarvoor de meeste ziekenfondsen een tussenkomst voor de kinesist voorzien. Daarnaast kan de postnatale werkverwijdering doorlopen als je borstvoeding geeft en je werk risico’s inhoudt voor je kind. De uitkering bedraagt dan 60% van het begrensde brutodagloon, gedurende maximaal vijf maanden na de bevalling.
Bij complicaties rond de bevalling kan ambulancevervoer nodig zijn, waarvoor de terugbetaling van de ambulance per ziekenfonds verschilt.
Dit verschilt van gewoon borstvoedingsverlof. Bij werkverwijdering wegens borstvoeding heb je wél recht op een uitkering. Kies je er zelf voor om thuis te blijven, dan ontvang je geen vervangingsinkomen. De werkverwijdering loopt maximaal tot één week vóór de vermoedelijke bevallingsdatum. Daarna volgt de aanvang van de moederschapsrust, die onder een aparte regeling valt.
Hoe kan ik een werkverwijdering bij ziekenfondsen aanvragen?
Je hebt drie documenten nodig om de werkverwijdering bij je ziekenfonds te melden. Je huisarts of gynaecoloog levert het medisch attest, waarvoor de gewone terugbetaling van de huisarts geldt.
- Het getuigschrift werkverwijdering, vooraf ingevuld door je werkgever. Dit formulier is beschikbaar bij je ziekenfonds.
- Een kopie van het formulier voor de gezondheidsbeoordeling, ingevuld door de preventieadviseur-arbeidsarts.
- Een medisch attest van je behandelend arts met de vermoedelijke bevallingsdatum. Bij een meerling moet dat ook op het attest staan.
Bezorg deze documenten zo snel mogelijk aan je ziekenfonds. Je ontvangt daarna een inlichtingenblad dat je ingevuld terugbezorgt. Je werkgever krijgt de vraag naar de loongegevens rechtstreeks van het ziekenfonds. Uiterlijk acht kalenderdagen na het einde van de werkverwijdering stuur je het bewijs van werkhervatting terug.
Vergelijk terugbetalingen en voordelen per ziekenfonds
Elk ziekenfonds biedt andere tussenkomsten rond zwangerschap, kraamzorg en herstel na de bevalling. Ontdek welke mutualiteit jou het meest biedt.
Ontvang gratis offertesVergelijk terugbetalingen en voordelen per ziekenfonds
Elk ziekenfonds biedt andere tussenkomsten rond zwangerschap, kraamzorg en herstel na de bevalling. Ontdek welke mutualiteit jou het meest biedt.
Ontvang gratis offertesAanvraag bij CM
Bij CM vraag je de werkverwijdering aan via de Mijn CM-app of het papieren formulier. Voeg het attest van je werkgever, het formulier van de arbeidsarts en het medisch attest toe.
CM vraagt de loongegevens rechtstreeks op bij je werkgever. Je hoeft dat niet zelf te regelen. Na ontvangst van alle documenten vul je het inlichtingenblad online in. CM biedt via het Skoebidoe-platform extra begeleiding rond zwangerschap en ouderschap.
Aanvraag bij andere mutualiteiten
Hieronder vind je per ziekenfonds hoe de aanvraag verloopt.
- Bij Helan doorloop je een stap-voor-stap module in Mijn Helan onder de rubriek “Arbeidsongeschiktheid en uitkeringen”. Helan biedt als enige een gratis adviesgesprek met een zwangerschapsconsulent aan.
- Bij Solidaris verloopt de aanvraag via het papieren getuigschrift of het contactformulier. Je bezorgt de documenten via een kantoor in je regio of per post.
- Bij het Neutraal Ziekenfonds breng je het ziekenfonds zo snel mogelijk op de hoogte. De arbeidsarts bezorgt je een attest dat je aan je kantoor doorgeeft.
- Bij de Liberale Mutualiteit download je het aanvraagformulier werkverwijdering moederschap via de website. Je bezorgt het ingevulde formulier samen met de attesten aan je kantoor.
De uitkering bij werkverwijdering is bij elk ziekenfonds gelijk. Het RIZIV bepaalt het percentage en de berekening. Het verschil zit in hoe vlot de aanvraag verloopt en welke extra begeleiding je krijgt.
| CM | Helan | Solidaris | Neutraal Ziekenfonds | Liberale Mutualiteit | |
|---|---|---|---|---|---|
| Aanvraag-kanaal | Mijn CM-app of papier | Mijn Helan (stap-voor-stap) | Formulier of kantoor | Kantoor of post | Formulier (download) of kantoor |
| Loongegevens | CM vraagt op bij werkgever | Helan stuurt bundel aan werkgever | Solidaris stuurt bundel aan werkgever | Via inlichtingenblad | Via inlichtingenblad |
| Extra begeleiding | Skoebidoe-platform | Gratis zwangerschapsconsulent | Telefonisch (09 333 55 00) | Persoonlijk advies op kantoor | Online infopagina’s |
| Werkhervatting melden | Via Mijn CM | Digitaal of per post | Via kantoor | Via kantoor of post | Via kantoor of post |
| Uitkering | 78,237% (RIZIV) | 78,237% (RIZIV) | 78,237% (RIZIV) | 78,237% (RIZIV) | 78,237% (RIZIV) |
Zelfstandige activiteit tijdens de verwijdering
Als je naast je loontrekkend werk ook een zelfstandige activiteit in bijberoep uitoefent, mag je die onder voorwaarden voortzetten tijdens de werkverwijdering.
- Je vraagt vooraf schriftelijke toestemming aan de adviserend arts van je ziekenfonds.
- Je bezorgt een medisch getuigschrift dat bevestigt dat de zelfstandige activiteit geen risico vormt.
- Je mag de zelfstandige activiteit niet uitoefenen op de uren of dagen waarop je normaal als loontrekkende zou werken.
Je uitkering wordt in dat geval met 10% verminderd. Die vermindering geldt zowel bij volledige als bij gedeeltelijke werkverwijdering.
Vragen over je zwangerschap en uitkering? Vergelijk ziekenfondsen gratis
Twijfel je over je recht op werkverwijdering of weet je niet goed hoe de aanvraag bij jouw ziekenfonds verloopt? Elk ziekenfonds hanteert dezelfde wettelijke regeling, maar de begeleiding en de snelheid van afhandeling verschillen.
Vergelijk gratis welk ziekenfonds het best bij jouw situatie past via het formulier op deze pagina. Je ontvangt binnen twee dagen vrijblijvend advies van tot vijf erkende ziekenfondsexperts.
Gratis offertes
Volledig vrijblijvend
Erkende verzekeraars
Veelgestelde vragen
In welke sector komt verwijdering van het werk het vaakst voor?
+
Werkverwijdering komt het vaakst voor in de zorgsector (infectiegevaar), de chemische industrie (schadelijke stoffen), de schoonmaaksector (chemicaliën), bouw en logistiek (zware lasten, trillingen) en het onderwijs (infectieziekten). De arbeidsarts beoordeelt per werkpost of de risico’s een verwijdering rechtvaardigen.
Heeft werkverwijdering invloed op je moederschapsrust?
+
Nee. De werkverwijdering wordt niet afgetrokken van het moederschapsverlof. Beide regelingen staan los van elkaar. De werkverwijdering loopt maximaal tot één week vóór de vermoedelijke bevallingsdatum. Daarna start de verplichte prenatale rust en de aanvang van de moederschapsrust. De duur van je postnataal verlof van minimaal negen weken verandert niet.
Wat is het verschil tussen werkverwijdering en arbeidsongeschiktheid?
+
De oorzaak verschilt. Bij werkverwijdering vormt je werkomgeving het risico. De arbeidsarts beslist en de uitkering bedraagt 78,237% van het begrensde brutoloon. Bij arbeidsongeschiktheid is je gezondheidstoestand de oorzaak. Je huisarts stelt dit vast en je werkgever betaalt eerst het gewaarborgd loon. Daarna neemt het ziekenfonds over met een uitkering van 60%.
Kun je ontslagen worden tijdens je zwangerschap?
+
Nee. Je geniet ontslagbescherming vanaf het moment dat je werkgever op de hoogte is van je zwangerschap. Die bescherming loopt tot één maand na het einde van de postnatale rust. Je werkgever mag je niet ontslaan omwille van de zwangerschap. Bij overtreding heb je recht op een forfaitaire schadevergoeding van zes maanden brutoloon.
Kan ik een uitkering krijgen van Solidaris bij werkverwijdering?
+
Ja. De uitkering bij werkverwijdering is bij elk ziekenfonds gelijk, dus ook bij Solidaris. Het RIZIV bepaalt het percentage: 78,237% bij volledige werkverwijdering tijdens de zwangerschap. Bij Solidaris vraag je de werkverwijdering aan via het papieren getuigschrift of het contactformulier. Na ontvangst van je documenten berekent Solidaris de uitkering en betaalt die tweemaal per maand uit.
