Persoon ten laste ziekenfonds: voorwaarden, rechten en inkomensgrenzen
Een persoon ten laste bij een ziekenfonds is iemand die via de ziekteverzekering van een ander recht heeft op terugbetaalde zorg, zonder zelf een bijdrage te betalen. Volgens het RIZIV bedraagt de maximale inkomensgrens daarvoor € 3.151,36 per kwartaal in het eerste kwartaal van 2026. Wie wil weten of een gezinslid in aanmerking komt, vindt hieronder de geldende categorieën, voorwaarden en de aansluitingsprocedure per ziekenfonds.
- Een persoon ten laste heeft recht op terugbetaalde medische zorg via de ziekteverzekering van een gerechtigde, zonder zelf sociale bijdragen te betalen.
- Het RIZIV hanteert een inkomensgrens van € 3.151,36 per kwartaal. Voor kinderen onder 25 jaar geldt geen inkomensvoorwaarde.
- Zodra je als loontrekkende een eigen recht op ziekteverzekering verwerft, verlies je automatisch je statuut als persoon ten laste.
- Personen ten laste betalen geen eigen lidgeld, wat gezinnen met meerdere personen ten laste een aanzienlijk voordeel oplevert op bijdrage en belastingen.
Inhoud
Wat is een persoon ten laste bij het ziekenfonds?
Een persoon ten laste bij het ziekenfonds is iemand die op basis van de rechten van een gerechtigde toegang heeft tot de verplichte ziekteverzekering, zonder zelf sociale bijdragen te betalen. Zolang de gerechtigde zijn bijdrage betaalt, is de persoon ten laste gedekt voor terugbetaling van medische zorg.
Het RIZIV onderscheidt vier categorieën:
| Categorie | Wie | Inkomensgrens van toepassing? |
|---|---|---|
| Echtgeno(o)t(e) ten laste | Wettelijk of feitelijk samenwonende partner | Ja |
| Samenwonende ten laste | Feitelijk samenwonende, max. 1 per gerechtigde | Ja |
| Kind ten laste | Kinderen onder 25 jaar | Nee |
| (Groot)ouders ten laste | Ouders, grootouders, schoonouders van de gerechtigde | Ja |
Kinderen onder 25 jaar kunnen ten laste zijn zonder dat hun inkomsten een rol spelen. Voor echtgenoten, samenwonenden en (groot)ouders gelden wel inkomensgrenzen. Een kind volgt het ziekenfonds van de ouder bij wie het is ingeschreven en betaalt geen eigen bijdrage.
Verzekerbaarheid mutualiteit: de 3 wettelijke voorwaarden
Om als persoon ten laste ingeschreven te worden bij een ziekenfonds, moet je aan drie cumulatieve voorwaarden voldoen volgens het RIZIV.
Inkomensgrens niet overschrijden
Je beroeps- en vervangingsinkomsten mogen niet meer bedragen dan € 3.151,36 per kwartaal (Q1 2026, RIZIV). Kinderbijslag en alimentatie tellen niet mee. Deze grens wordt elk kwartaal aangepast aan de spilindex en moet je aantonen via een verklaring op erewoord en inkomensbewijzen. Voor kinderen ten laste geldt deze voorwaarde niet.
Geen gratis recht op geneeskundige verzorging
Wie al een eigen gratis recht op ziekteverzekering heeft, kan geen persoon ten laste zijn. Loontrekkenden wiens inkomen een bepaald minimumbedrag bereikt, werklozen en gepensioneerden hebben zo’n gratis recht op basis van hun eigen statuut. Deze voorwaarde geldt ook voor kinderen ten laste.
Samenwonen met de gerechtigde
Je moet daadwerkelijk samenwonen met de persoon bij wie je ingeschreven wordt. Kinderen ten laste zijn vrijgesteld van deze voorwaarde. Voor echtgenoten geldt de samenwoonverplichting in principe ook, maar onder bepaalde voorwaarden is een vrijstelling mogelijk, bijvoorbeeld bij verblijf in een zorginstelling.
Welk ziekenfonds past het beste bij jou?
De aanvullende voordelen verschillen sterk per mutualiteit. Vergelijk gratis door ons formulier in te vullen.
Ontvang gratis offertesWelk ziekenfonds past het beste bij jou?
De aanvullende voordelen verschillen sterk per mutualiteit. Vergelijk gratis door ons formulier in te vullen.
Ontvang gratis offertesWelke ouder neemt het kind ten laste bij het ziekenfonds?
Welke ouder het kind ten laste neemt, hangt af van de gezinssituatie.
Ouders wonen samen
Wanneer slechts één ouder aangesloten is bij een ziekenfonds, neemt die ouder het kind automatisch ten laste. Zijn beide ouders aangesloten, dan wordt het kind ingeschreven bij de oudste ouder, tenzij de ouders in onderling akkoord anders beslissen.
Ouders wonen niet samen
Wanneer de ouders niet samenwonen, kunnen ze in onderling akkoord bepalen wie het kind ten laste neemt. Bereiken ze geen akkoord, dan volgt het ziekenfonds de beslissing van de familierechtbank. Neem bij twijfel contact op met je ziekenfonds om de juiste procedure te kennen.
Aantal personen ten laste ziekenfonds: gevolgen voor bijdrage en belastingen
Personen ten laste betalen geen eigen ziekenfondsbijdrage. Het volledige gezin is gedekt via de bijdrage van de gerechtigde, wat gezinnen met meerdere personen ten laste een aanzienlijk voordeel oplevert.
Het aantal personen ten laste heeft ook gevolgen op andere vlakken:
- Bijdrage: personen ten laste betalen geen eigen lidgeld
- Belastingen: het belastingvrij minimum stijgt per persoon ten laste
- Verhoogde tegemoetkoming: gezinnen met een laag inkomen kunnen in aanmerking komen voor lagere remgelden
Ben je langer dan een jaar arbeidsongeschikt? Dan kan je onder bepaalde voorwaarden persoon ten laste blijven van je partner.
Persoon ten laste aansluiten: zo werkt het
De inschrijvingsprocedure verloopt altijd via de gerechtigde, niet via de persoon ten laste zelf.
- De gerechtigde contacteert zijn ziekenfonds om de inschrijving van een persoon ten laste aan te vragen.
- Het ziekenfonds bezorgt een inschrijvingsformulier en een verklaring op erewoord waarop de inkomsten van de persoon ten laste worden vermeld, samen met de nodige bewijsstukken.
- Voldoet de persoon ten laste later niet meer aan de voorwaarden, dan wordt het ziekenfonds automatisch op de hoogte gebracht via de DIMONA-aangifte van de werkgever en volgt een inschrijving als gerechtigde.
De procedure is bij elk erkend ziekenfonds gelijkaardig, maar de kanalen verschillen.
Persoon ten laste ziekenfonds CM
Bij CM schrijf je een persoon ten laste in via het formulier op cm.be of aan het loket van een CM-kantoor. De gerechtigde vult het aanvraagformulier in en voegt de inkomensbewijzen toe. Een persoon ten laste betaalt geen eigen lidgeld bij CM.
Persoon ten laste ziekenfonds Solidaris
Bij Solidaris verloopt de inschrijving via het kantoor, per post of via het contactformulier op solidaris.be. Het online inschrijvingsportaal is momenteel enkel beschikbaar voor gerechtigden. Een persoon ten laste betaalt geen eigen lidgeld bij Solidaris.
Ziekenfonds vergelijken als persoon ten laste?
Welk ziekenfonds biedt de beste aanvullende voordelen voor jouw gezin? De bijdrage verschilt per mutualiteit, maar de aanvullende terugbetalingen voor tandarts, bril, kinesist en ziekenhuisopname lopen nog verder uiteen. Vul het formulier bovenaan de pagina in en vergelijk gratis de Belgische ziekenfondsen op basis van jouw gezinssituatie.